strategisch experiment 1 - Wijkenergietransitie

strategisch experiment 1 - Wijkenergietransitie

De portfolio van 'Deep Demonstrations of Radical Climate Action' die we de voorbije maanden samen met EIT Climate-KIC en partners ontwikkelden binnen het programma 'Clean, Healthy Cities', telt momenteel drie strategische experimenten. In elk van deze experimenten overstijgen we de projectlogica, die ons onvoldoende snel en slim bij een klimaatneutrale toekomst zou brengen, en jagen we systemische veranderingen aan. In het eerste experiment onderzoeken we, o.l.v. stad Leuven, hoe we een geïntegreerde wijkaanpak kunnen opzetten om een doorgedreven collectieve renovatie en hernieuwbare energietransitie mogelijk te maken, waarbij het eigenaarschap bij de inwoners en eigenaars van de wijk blijft.


Om onze ambitieuze doelstellingen van de Roadmap 2025 · 2035 · 2050 te halen, moet het renovatiepercentage stijgen van de huidige 1% tot 3-5% per jaar (ten minste) en moet min. 60% van de renovaties resulteren in maximale energiebesparingen. Om dit te bereiken is een verschuiving in aanpak van gebouw-per-gebouw naar wijk-per-wijk noodzakelijk. We willen met dit strategisch experiment inzicht krijgen in hoe we een geïntegreerde wijkaanpak kunnen opzetten om een doorgedreven collectieve renovatie en hernieuwbare energietransitie mogelijk te maken, waarbij het eigenaarschap bij de inwoners en eigenaars van de wijk blijft. De unieke eigenschappen van ons woningpatrimonium, ons energiesysteem en onze bouwsector leiden zowel tot de noodzaak als de opportuniteit van strategische innovatie rond alvast onderstaande vijf complexe componenten van dit experiment.

De vijf componenten van het experiment:

de hieronder beschreven aanpak is slechts een voorstel tot aanpak of schets en is nog niet definitief:

1. Participatie en gemeenschapsvorming: op basis van een open oproep die de interesse per wijk peilt, aangevuld door verschillende bestaande datasets, selecteren we één voorbeeldwijk en twee volgwijken. We zetten een proces op voor visieontwikkeling op wijkniveau, en ontwikkelen tools om (kwetsbare) burgers te ondersteunen om deel te nemen aan het proces.

2. Eigenaarschap (juridisch): we zoeken naar de meeste geschikte juridische structu(u)r(en) die collectieve totaalrenovatie mogelijk maken en lokaal eigenaarschap garanderen.

3. Governance: we werven en engageren lokale partners en komen tot een consortium met een duidelijke rolverdeling tussen de partners. Ook ondernemen we acties om interne organisatiestructuren en -cultuur te veranderen, met bijzondere aandacht voor de stad als ‘kernpartner’.

4. Lokale en bovenlokale financieringsmodellen: we onderzoeken de verschillende mogelijkheden en geschikte structuren voor de financiering van grootschalige renovatie, zonder lokaal eigenaarschap te verliezen.

5. Totaalaanbod voor grootschalige renovatie: we brengen de individuele noden en wensen van eigenaars/bewoners in kaart om een aantrekkelijk aanbod naar een wijk te kunnen formuleren. Ook zetten we een kettingaanpak op tussen verschillende (grootschalige en lokale) spelers op om industrialisatie en maatwerk op een kostenefficiënte manier mogelijk te maken, en rollen dit aanbod ook uit.

Gesteund door EIT Climate-KIC