Consumptie

Consumptie

De maatschappelijke uitdaging

Voedsel uit de supermarkt, brandstof voor de auto en elektriciteit om lampjes te doen branden zijn maar enkele voorbeelden van alles wat de gemiddelde Leuvenaar dagelijks consumeert. Dankzij het internet en de globalisering van onze economie kunnen we vandaag met één muisklik items van over de hele wereld aankopen. In de kledingwinkel lezen we maar zelden ‘made in Belgium’ op het label en zelfs de elektriciteit die we verbruiken, wordt deels aangevoerd vanuit het buitenland. Ons huidige marktsysteem brengt ons luxe en comfort uit alle hoeken van de wereld, maar helaas is er ook een keerzijde aan de medaille. De productie, distributie en het gebruik van goederen heeft immers een grote impact op het milieu en zorgt voor heel wat CO₂-uitstoot. Enkel de voedselconsumptie van de Leuvenaar op zich, is al goed voor 16,5% van de totale Leuvense CO₂-uitstoot. Dit is evenveel als de CO₂-uitstoot afkomstig van de Leuvense auto’s. Van heel wat producten is de oorsprong en daarmee ook de CO₂-uitstoot bovendien moeilijk te achterhalen.

De aanpak

Uit het wetenschappelijk rapport van Leuven 2030 dat in 2013 werd gepubliceerd, komt een duidelijke aanpak van de Leuvense consumptie naar voren. Deze aanpak is gebaseerd op de Trias Energetica, een driestappenplan om tot een duurzaam verbruik te komen:

  • Verminderen van de vraag naar consumptie (‘consuminderen’).
  • Kringlopen gesloten maken en de ‘herstel‐economie’ en tweedehandsgebruik promoten.
  • De resterende vraag naar nieuwe producten zo duurzaam mogelijk invullen.

De drie stappen zijn erg met elkaar verweven. Het draait hierbij vooral om bewustzijn en het aanpassen van gewoontes. Men staat vaak niet stil bij waar goederen of producten vandaan komen, hoeveel kilometers ze afleggen en hoe ze worden gemaakt. Onze gewoontes aanpassen staat dus centraal. We kunnen al beginnen met vaker de vraag te stellen: ‘Heb ik dit echt nodig?’. Ook kunnen we onze spullen vaker een nieuw leven inblazen door ze te laten repareren of door ze door te geven aan een nieuwe gebruiker.

Om onze consumptie duurzamer te maken en bijgevolg onze CO₂-uitstoot te verlagen, is het van belang om kringlopen te sluiten en deze zo lokaal mogelijk te houden. In het Westen zijn we gewoon geworden aan een soort van ‘wegwerpcultuur’ waarbij items die niet meer aan onze eisen voldoen al snel de vuilbak ingaan. Bij een ‘gesloten kringloop’ wordt er een minimaal aan afval geproduceerd door maximaal te recycleren. Wanneer een voorwerp niet meer aan de nodige eisen voldoet, wordt het niet zomaar weggegooid, maar worden de onderdelen hergebruikt. Door de afstand tussen de productie en de consumptie van een product zo klein mogelijk te maken, kunnen we bovendien de CO₂-uitstoot als gevolg van het transport sterk inperken. Dit betekent niet dat alle producten per definitie lokaal moeten worden vervaardigd, maar wel dat dit moet gebeuren wanneer mogelijk. Kan dat niet, dan moet het bijkomende energieverbruik als gevolg van het transport verduurzaamd worden.

Hoe zet Leuven 2030 in op dit thema?

Leuven 2030 wil samen met haar partners de aanzet geven voor een Leuven waar duurzame en lokale consumptie centraal staan. Voorbeelden van initiatieven die Leuven 2030 wil promoten zijn het hergebruiken, herstellen en recycleren van voorwerpen, het delen van goederen en diensten en het lokaal produceren en verkopen van voedsel.

Wij willen partners en leden ondersteunen om acties op te zetten die de Leuvenaar kunnen inspireren en motiveren om zijn consumptiegedrag aan te passen. Het aanbieden van correcte informatie en van goede alternatieven zijn immers onmisbaar bij de overgang naar een duurzame maatschappij.

Wat kan ik doen?

Er zijn allerlei mogelijkheden om de impact van je consumptie op het milieu te beperken. Zo kan je kiezen voor lokale producten (zoals etenswaren), je spullen laten herstellen tijdens een Repair Café of je kan een auto delen via een autodeelsysteem. Op die manier draag je op een eenvoudige manier bij aan het verminderen van de CO₂-uitstoot en werken we samen aan klimaatneutraal Leuven.

Druk op de knop ‘Wat kan jij doen?’ voor enkele concrete voorbeelden!