Civic contracting als booster voor het unieke samenwerkingsmodel van Leuven 2030

Civic contracting als booster voor het unieke samenwerkingsmodel van Leuven 2030

Nieuws
Logo Leuven 2030
Door de redactie
Leuven 2030

In het voorjaar van 2021 diende Leuven 2030 samen met Stad Leuven een dossier in voor de Global Mayors Challenge, een wereldwijde wedstrijd van Bloomberg Philantropies. In juni werd Leuven uit meer dan 630 kandidaten genomineerd als één van de 50 Champion Cities. Daardoor kregen we de kans om met onze ideeën rond civic contracting verder te bouwen op het participatieve werk dat we al deden met Vorm 3010 in Kessel-Lo. We trokken het terrein op om het idee verder te ontwikkelen samen met potentiële gebruikers.


Leuven 2030 staat voor een uniek samenwerkingsmodel. Burgers, bedrijven, middenveldorganisaties, overheid en kennisinstellingen slaan de handen ineen om van Leuven een klimaatneutrale stad te maken. We staan dan ook voor een complexe uitdaging waarbij de oplossing niet in handen ligt van één enkele partij. De samenwerking van vele betrokkenen uit verschillende invalshoeken is broodnodig. Hieruit zagen we binnen Leuven 2030 al mooie resultaten voortvloeien.

Het project waarmee Leuven 2030 en Stad Leuven de nominatie van Bloomberg Philantropies binnenhaalden, kadert in Vorm 3010, een samenwerking met de bewoners van Kessel-Lo over duurzame mobiliteit en meer groen in hun gemeente. Als Champion City kregen we de kans om ons idee van civic contracting verder te ontwikkelen in een aantal workshops en vanuit het perspectief van de potentiële gebruikers. ‘Het participatieve karakter van ons voorstel viel bij Bloomberg Philanthropies in de smaak’, zegt Michèle Jacobs van Leuven 2030. Haar verantwoordelijkheid? Het implementatieproces van de Roadmap 2025 · 2035 · 2050 ondersteunen.

Michèle Jacobs: ‘Vorm 3010 is een mooi voorbeeld van cocreatie: een geloot burgerpanel heeft een toekomstbeeld bepaald voor Kessel-Lo. De ambitie leeft om de omslag te maken naar duurzame vervoerswijzen, in combinatie met vergroening. Het burgerpanel formuleerde 28 doelstellingen voor het Kessel-Lo van de toekomst, waarin groen, leefbaarheid en comfort voorop staan. Op die manier werd input geleverd voor het mobiliteitsplan waar Stad Leuven aan werkt.’

Voorbij het vrijblijvende

Tegelijk stellen we vast dat er meer nodig is dan plannen en doelstellingen om onze gedeelde ambitie in Kessel-Lo waar te maken. Hoe kunnen we verder gaan dan goede intenties? Met civic contracting willen we onderzoeken hoe we gemeenschappelijke actie kunnen stimuleren om zo een gemeenschappelijk doel te bereiken. Het is daarbij de bedoeling alle gemaakte engagementen ook effectief uit te voeren. Je zou het kunnen zien als een booster voor ons unieke samenwerkingsmodel in Leuven.

Wat is civic contracting?

r

Drie steunpilaren

Civic contracting steunt op drie kernelementen. Ten eerste werken alle betrokkenen samen aan een gemeenschappelijk doel. Ten tweede zijn de betrokkenen bereid om hun deel van de verantwoordelijkheid hierin op te nemen en dit engagement formeel te bevestigen. Dat formeel maken van hun engagement gebeurt op een spectrum van een open belofte tot een resultaatsverbintenis. Ten derde zijn ze bereid om de voortgang van hun engagement publiek te delen.

r

Vier bouwstenen

Daarnaast zien we vandaag vier bouwstenen die het model van civic contracting in gang duwen.

Een gedeelde toekomst en gedeelde doelstelling: om collectieve actie te stimuleren moeten we eerst samen vaststellen waar we naartoe willen.

Sociale infrastructuur: samenwerken is mensenwerk, dus hebben we participatieve momenten van co-creatie nodig.

Digitale infrastructuur: in de eerste plaats een digitaal platform waar gemaakte engagementen publiek gemaakt worden en informatie over de voortgang gedeeld wordt.

Ondersteuning door een civic-contracting-team: er wordt ondersteuning aangeboden aan alle betrokkenen doorheen de verschillende fases van het proces.

Hoe civic contracting er concreet uit kan zien?

In Kessel-Lo leeft dus de ambitie om de omslag te maken naar duurzame vervoerswijzen en meer groen. Veel partijen hebben een rol om die ambitie waar te maken. Niet alleen Stad Leuven, maar ook de inwoners, handelaars, bedrijven en scholen. In het proces van civic contracting worden al deze betrokkenen uitgenodigd om samen hun steentje bij te dragen om die doelstelling te bereiken.

Zo zou Stad Leuven voor een ambitieus duurzaam mobiliteitsplan kunnen zorgen, kunnen de inwoners zich engageren om minder de auto te nemen, zouden lokale handelaars met duurzame leveranciers kunnen werken... Alle partijen maken hun eigen engagement formeel. Ze delen informatie over de voortgang ervan. Op die manier komt een zichzelf voedende beweging op gang van gerichte collectieve actie om de gezamenlijk geformuleerde doelstelling te realiseren.

In deze testfase sloegen we de handen in elkaar met school De ARK in Kessel-Lo rond hun plannen voor duurzame mobiliteit, samen met enkele inwoners en een lokale handelaar. We onderzochten samen met hen hoe het civic-contracting-model het best kan werken om meer impact te genereren. Dit cocreatief proces leverde ons waardevolle inzichten op die we verwerkten tot een eerste prototype van dit model, dat we eind oktober indienden voor de eindfase van de Global Mayors Challenge.

Iedereen samen

‘Ik zie de ideeën en doelen die de bewoners van Kessel-Lo samen hebben bepaald zich uitspreiden als een olievlek, een olievlek die groter en ook gekleurder wordt’, zegt Suzanne. Ze hoopt dat op die manier zoveel mogelijk mensen het positieve gaan zien van het maatschappelijk belang van de acties en mede-eigenaar worden van civic contracting. Voor de stad en Leuven 2030 ziet ze een ondersteunende rol weggelegd: ‘De overheid kan dat faciliteren, coachen en zeggen: dit is een voorbeeld en dat gaan we op grotere schaal uitrollen.’

Het idee van Leuven 2030 als coach bij burgerinitiatieven vindt ook bij Kristof gehoor. Hij heeft in de zomer van 2019 samen met buurtbewoners Bar Belvue uit de grond gestampt. Steeds meer mensen met andere ideeën hangen hun kar aan de buurtbar. Kristof: ‘Dat vooral de relatie tussen het burgerinitiatief en de stad verstevigd kan worden. Dat daar, of dat nu in een contract is of niet, maar dat daar ergens iets kan ontstaan van een soort vertrouwensrelatie.’

Formele engagementen binnen civic contracting

Schrikt het vooruitzicht van een contract op een digitaal platform mogelijke enthousiaste initiatiefnemers niet af? Michèle Jacobs: ‘Er is een waaier aan mogelijkheden. Van een pure engagementsverklaring, zoals de belofte om duurzame mobiliteit in Kessel-Lo hoog in het vaandel te dragen, tot een engagement waarbij bijvoorbeeld een buurt of een school zich verbindt om tegen een bepaalde datum zoveel procent van het verkeer van en naar de school met de fiets of te voet te laten gebeuren. Onze leuze bij Leuven 2030 is: hoe meer resultaatsengagementen, hoe liever, maar we zijn blij met elke vorm van engagement.’

Uit de workshops onthoudt Michèle ook het belang van ondersteuning van Stad Leuven en Leuven 2030 bij civic contracting. ‘Ondersteuning is een noodzaak, meer dan het spreekwoordelijke hart onder de riem.’

Eind dit jaar weten we of we de hoofdprijs van maar liefst één miljoen dollar in de wacht slepen om onze ideeën verder uit te werken in Leuven. Nu maar duimen dat Bloomberg Philanthropies Stad Leuven en Leuven 2030 goede punten geeft en dat Leuven zich in januari 2022 een van de vijftien winnaars van de Global Mayors Challenge kan noemen. Het zou een geweldige stap zijn op weg naar een duurzame toekomst voor de Leuvenaars zoals die vooropgesteld is in de Roadmap naar een klimaatneutraal Leuven.