Lokaal distributieplatform Kort’om Leuven verbindt Leuvense boeren en consumenten

Lokaal distributieplatform Kort’om Leuven verbindt Leuvense boeren en consumenten

Landbouw & Voeding
Logo Leuven 2030
Leuven 2030
Door de redactie

Kort’om Leuven is een nieuw distributieplatform dat lokale boeren, supermarkten, restaurants en consumenten samenbrengt. Ze verenigen zich in één coöperatie om een fair, lokaal voedselsysteem rond Leuven op te zetten. Sien van Leuven 2030 gaat samen met Michael Moulaert van Rikolto op bezoek bij boer Jan Van der Velpen, die zijn milieubewust geteelde appels en peren graag lokaal verkoopt en enthousiast lid wordt van het nieuwe distributieplatform. Boer Jan deelt zijn ervaringen en Michael geeft meer uitleg rond de opstart van Kort’om Leuven.


Binnen de Roadmap 2025 • 2035 • 2050 van Leuven 2030 staat in programma 8 rond duurzaam en gezond eten de opstart van een distributieplatform voor korteketenproducten centraal. De korte keten is een manier van verkopen waarbij er een rechtstreekse band is tussen de boer die de voeding produceert en de consument. Zo weinig mogelijk tussenschakels dus. Caroline Huyghe, programmaverantwoordelijke van programma 8, vertelt: ‘Een belangrijk aspect binnen de Roadmap naar een klimaatneutraal Leuven is de bewustmaking van de Leuvenaar van wat gezonde en duurzame voeding is. Door lokaal, duurzaam geteeld voedsel via de korte keten te verkopen, verkleint niet alleen de transportafstand, en dus de broeikasgasuitstoot van ons eten, maar vergroot ook de verbinding tussen consument en producent.’ Kort’om Leuven is dus een perfecte stapsteen op weg naar een duurzame, klimaatneutrale toekomst voor Leuven.

Wij kunnen de supermarkten extra variatie geven. De consument heeft meer keuze en kan fruitsoorten ontdekken die hij nog niet kent.

Jan Van Der Velpen, lokale boer

Lokaal distributieplatform Kort’om Leuven gaat deze zomer van start. Vanaf dan groepeert Kort’om Leuven producten uit de regio rond Leuven en levert deze op vaste dagen aan Leuvense supermarkten en horecazaken. Aan de basis van Kort’om Leuven staat een groep lokale boeren, samen met Rikolto (het vroegere Vredeseilanden) en Stad Leuven. Eén van die lokale boeren is Jan Van der Velpen uit Bierbeek, die zich samen met zijn broer Patrick specialiseert in de milieubewuste en biologische teelt van appels en peren.

Correcte prijs staat centraal

Op een frisse winterochtend in februari is de fietstocht naar de boerderij in Bierbeek pittig. Gelukkig komt Sien onderweg Michael tegen, die de weg naar boer Jan alvast interessanter kan maken met wat uitleg. ‘Een correcte prijs voor de producent staat centraal in een duurzaam voedselsysteem,’ vertelt Michael. ‘Dat is dan ook de absolute basis van Kort’om Leuven en dat maakt ons uniek. Dankzij de inspraak die de boeren krijgen wordt hun betrokkenheid bij het distributieplatform veel groter en krijgen we een stabiel en tevreden netwerk.’ Als Sien en Michael aankomen bij fruitbedrijf Van der Velpen zet Patrick net de vlaggen buiten die bezoekers de weg wijzen naar het hoevewinkeltje met appels, peren, sappen en andere streekproducten. Boer Jan komt Sien en Michael tegemoet en laat hen meteen het bedrijf zien: de laadruimte en de koelruimtes, die volgestapeld staan met torenhoge stapels fruitkisten, zijn indrukwekkend groot. In de loodsen die aan het winkeltje grenzen wordt er hard gewerkt. Verschillende enthousiaste arbeiders sorteren en verpakken het fruit.

Tijdens de rondleiding laat boer Jan horen wat hij zo fijn vindt aan Kort’om Leuven. ‘Het draait vooral om de logistiek: voor ons is het een verademing dat we die kunnen uitbesteden. Vooral omdat de logistiek van Kort’om zo efficiënt georganiseerd wordt, zien we er een toekomst in. Nu is onze logistiek heel tijdsintensief: we leveren twee of drie bestellingen per week af en daar komt veel bij kijken. Als dat met een ophaalronde in de buurt kan georganiseerd worden is dat veel eenvoudiger voor ons.’ Michael voegt toe: ‘Bovendien is Kort’om een logistieke oplossing voor de héle regio. Jan levert al aan een aantal supermarkten, maar via Kort’om krijgt hij zijn producten bij andere klanten in de regio waar hij voordien geen toegang toe had.’

Meer versheid en keuze in de supermarkt

Niet enkel de boeren, maar ook de supermarkten hebben heel wat te winnen bij een lokaal distributieplatform, geeft Michael aan: ‘Voor hen is het een meerwaarde dat we alle lokale producten op vaste tijdstippen gegroepeerd leveren. Daarnaast is er de goede kwaliteit, want de producten die we aanleveren, zijn kraakvers. We gaan de groenten en het fruit bij de boer ophalen en leveren het de dag zelf aan de winkels. Dat is één van de grote voordelen van de korte keten!’ Over die voordelen doet boer Jan ook een duit in het zakje. ‘Wij kunnen de supermarkten extra variatie geven. De consument heeft meer keuze en kan fruitsoorten ontdekken die hij nog niet kent. Wij kweken een tiental appelrassen, waarvan een aantal biologische, bijvoorbeeld Natyra, Santana en Topaz. Hier in de huisverkoop zijn onze klanten alvast heel enthousiast over de smaak van die appels.’

Lees verder onder de foto's

Weet wie er achter je eten zit

Tot slot neemt boer Jan Sien en Michael nog mee op een uitje door de velden. Jan laat zien hoe de appelbomen groeien en legt vol vakkennis uit hoe de hagelnetten werken. In één van de velden is net een snoeiploeg aan het werk: het geluid van de pneumatische snoeischaren is van ver te horen. Als Jan, Sien en Michael dichterbij komen, zien ze de gezichten en het harde werk die achter de sappige appels en peren van boer Jan schuilgaan. Die verbinding met de voeding die we eten brengt het lokaal distributieplatform ook binnen in het leven van de consument. ‘Iemand die weet waar zijn eten vandaan komt en welke arbeid erin gaat, gaat veel bewuster om met zijn voeding,’ merkt Michael op, ‘ook als het aankomt op voedselverspilling. Als je niet weet wie er achter je voeding zit, gooi je makkelijk die laatste, verschrompelde appel weg. Als je weet wie je appel gekweekt heeft en hoeveel werk ervoor gedaan is, doe je eerder moeite om die appel in de appelmoes te verwerken. Ons lokaal distributieplatform heeft invloed op vele andere domeinen zoals voedselverspilling.’ Omdat voedselverspilling negatieve gevolgen heeft voor het milieu, het klimaat en de economie, is het een goeie zaak dat er dankzij de korte keten minder voedsel wordt verspild.

We gaan de groenten en het fruit bij de boer ophalen en leveren het de dag zelf aan de winkels. Dat is één van de grote voordelen van de korte keten!

Michael Moulaert, Rikolto

Uitdagingen

Sien en Michael nemen afscheid van boer Jan en vatten de fietstocht terug naar het centrum van Leuven aan. Tijd om ook eens over de uitdagingen bij het opzetten van Kort’om Leuven te praten. ‘Kort’om wordt deze zomer operationeel, maar heeft al een intensief voortraject achter de rug,’ vertelt Michael vanop zijn fiets. ‘Zelfs voordat ik aangenomen werd als coördinator van Kort’om Leuven was Rikolto al een jaar hard aan het werken om alle partijen samen te krijgen en financiering voor het project te vinden. Ons project is dan ook ambitieus: we betrekken producenten, horeca, supermarkten en consumenten, dus we moeten rekening houden met veel partners.’

‘De grote uitdaging daarin was het vertrouwen winnen van al die partners. Dat is stilaan goed aan het lukken, omdat we geleidelijk aan goede, concrete antwoorden kunnen geven op de praktische vragen van alle betrokkenen. De expertise van bijvoorbeeld het Innovatiesteunpunt, Cera en Daniël Cromphout van Berkuus hebben ons daarbij geholpen. Boeren krijgen vertrouwen in ons, zien het potentieel en durven mee in het project te stappen.’ Naast het vertrouwen van alle partners, is ook de financiële steun van Vlaanderen Circulair, Stad Leuven, EIT Food en de Belgische ontwikkelingssamenwerking (DGD) cruciaal, vertelt Michael. ‘Zonder hen geen Kort’om Leuven.’

De ideale toekomst voor Kort’om Leuven

Voor Sien en Michael afscheid nemen, polst Sien nog eens naar de toekomstvisie van Michael. Hoe ziet hij, als coördinator van Kort’om, de ideale toekomst van het lokale distributieplatform dat hij nu mee opzet? ‘Kort’om Leuven over tien jaar?’ Michael denkt even na. ‘Dan zie ik ons als één van de basisleveranciers van winkels, horeca, scholen en grootkeukens in de buurt van Leuven. Ook grote instellingen als ziekenhuizen bestellen dan bij ons, want lokale voeding is de standaard geworden. In de supermarkt bieden we een volwaardig alternatief voor producten die van verder komen. Bovendien is ons model tegen dan succesvol gekopieerd in andere steden. Want een duurzaam model dat goed werkt, dat moet je uitdragen.’

Ook jij kan helpen!

Door lokaal voedsel te produceren op een duurzame manier en dit via de korte keten te verkopen, verkleint Kort’om Leuven het aantal voedselkilometers en daalt de broeikasgasuitstoot van ons eten. Daarnaast versterkt de korte keten de verbindende kracht van onze voeding, want consumenten weten waar hun eten vandaan komt en krijgen meer waardering voor het werk dat erachter zit. Dat is precies waar Kort’om Leuven op wil inzetten.

Kort’om Leuven werkt momenteel toe naar de zomer, wanneer de eerste leveringen aan de supermarkten op het programma staan. ‘En iedereen kan ons daarbij helpen,’ geeft Michael aan. ‘We zijn geïnteresseerd in de mening van de consument: wat vind jij belangrijk in ons voedselsysteem? Welke lokale producten zou je dolgraag in de supermarkt zien? Laat het ons gerust weten! Of zet je lokale supermarktverantwoordelijke, restaurant of schoolraad aan om contact op te nemen met ons. Misschien worden ze zo ook lid van Kort’om Leuven en eten je kinderen op school binnenkort lokaal gekweekte appels.’

r

Meer informatie en contact