Nieuwe metingen tonen goede luchtkwaliteit maar ook knelpunten in Leuven en Kessel-Lo

Nieuwe metingen tonen goede luchtkwaliteit maar ook knelpunten in Leuven en Kessel-Lo

Nieuws
Black Carbon meting Leuven en Kessel-Lo
Logo Leuven 2030
Leuven 2030
Door de redactie

14 november 2019 - Tijdens de periode van 5 mei tot 9 juni fietsten ’s morgens en ‘s namiddags vrijwilligers van Straten Vol Leuven, Overleg Buurtcomités Kessel-Lo en Leuven 2030 een vast traject door de Leuvense binnenstad en Kessel-Lo om er de hoeveelheid Black Carbon (roet) te meten. De meting toont aan dat de luchtkwaliteit in Leuven-centrum en Kessel-Lo overwegend goed is zonder druk verkeer. Drukkere straten kenmerken zich door mindere luchtkwaliteit. Om de luchtkwaliteit van deze wegen ook omhoog te halen, is er nood aan verandering van auto’s naar andere vervoerswijzen, een zogenaamde modal shift.


Roet is één van de meest schadelijke componenten van fijn stof, dat onder andere wordt uitgestoten door gemotoriseerd verkeer. Dit fijn stof heeft een grote impact op onze gezondheid en die van onze kinderen. Zo blijkt uit onderzoek dat kinderen die dicht bij drukke wegen opgroeien, minder ontwikkelde longen en vaker astma hebben. Daarnaast tonen steeds meer onderzoeken een verband aan tussen aandoening aan de luchtwegen en dementie. Om de luchtkwaliteit in Leuven en Kessel-Lo te meten, fietsten vrijwilligers van Straten Vol Leuven, Overleg Buurtcomités en Leuven 2030 een vast traject door straten met grote onderlinge verschillen (drukke straat, woonstraat, straat met helling, smalle straat, fietsstraat, etc.). Tijdens deze fietstochten droegen de fietsers een geavanceerd meettoestel van VITO op het lichaam, dat meet hoeveel roet ze op het traject inademen.

Betere luchtkwaliteit in het algemeen

De meting in 2019 is een vervolg op de meting die Leuven 2030 en Straten Vol Leuven in 2016 en 2017 organiseerden om de impact van het circulatieplan op de luchtkwaliteit te onderzoeken. De drie meetcampagnes werden steeds gerealiseerd met de financiële steun van de Provincie Vlaams-Brabant. VITO legde de resultaten van de meting van 2019 naast die van dezelfde periode in 2016 (vóór de invoering van het circulatieplan) en in 2017 (ná de invoering van het circulatieplan) om correcte vergelijkingen te kunnen maken. Om de vergelijking wetenschappelijk te verantwoorden was een herschaling nodig. Na de herschaling concludeert VITO dat de luchtkwaliteit in de meeste onderzochte Leuvense straten goed tot heel goed blijft en dat de luchtkwaliteit minder goed is langs drukkere wegen. Bovendien is de blootstelling van de fietser hoger in smalle straten en op plaatsen waar de afstand tussen fietser en verkeer kleiner is. Het verschil tussen een autoluwe weg en een drukke (invals)weg komt ook duidelijk naar voor in Kessel-Lo.

De Straatvinkenactie van 2018 en 2019, de Telraam-metingen en de verkeerstellingen die gelijktijdig door stad Leuven werden uitgevoerd benadrukken nog eens in welke mate gemotoriseerd verkeer invloed heeft op de luchtkwaliteit in onze woonstraten. Daar waar opvallend minder verkeer werd geteld, werd ook opvallend minder roet in de lucht gemeten. Het circulatieplan vermindert het aandeel gemotoriseerd verkeer in de binnenstad en stimuleert fietsgebruik, wat een positief effect heeft op de luchtkwaliteit en dus op onze gezondheid. Straten Vol Leuven stelt voor dat stad Leuven deze roetmeting verderzet en nieuwe initiatieven opstart om de luchtkwaliteit in kaart te brengen.

Minder auto's maken het verschil in

r

Leuven centrum

Verbeteringen in de luchtkwaliteit zijn merkbaar in het autoluwe historische centrum, het Ladeuze- en het Hooverplein en straten zoals de Schapenstraat, de Justus Lipsiusstraat en de Maria Theresiastraat. Drukke wegen scoren daarentegen een stuk slechter en geven een gevarieerd beeld naargelang van het verkeersvolume en het starten en/of optrekken van motoren. Zo is op de Kapucijnenvoer de luchtkwaliteit in het stuk tussen de Biezenstraat en de Brusselsestraat verbeterd, terwijl ze in het stuk tussen de Janseniusstraat en de Kruidtuin verslechterd is. In de Naamsestraat scoort het deel aan de Naamsepoort dan weer slecht in vergelijking met de zone aan de Sint-Kwintenskerk en de Sint-Beggaberg. Aan het einde van de Naamsestraat zijn de fietsers verplicht tussen de wagens te rijden. Bovendien liggen de emissies van voertuigen er hoger wegens de helling en zijn er ook heel wat bussen. Ondanks het circulatieplan blijven verkeersstromen in enkele straten van het centrum voor mindere luchtkwaliteit zorgen.

r

Kessel-Lo

De metingen in Kessel-Lo tonen goede luchtkwaliteit op fietsassen als het Jan Vranckx-tracé en in het gedeelte van de Martelarenlaan dat nu fietsstraat is. Daarnaast gaven de metingen ook lage concentraties aan in woonstraten zoals de Lodreef, de Kerkstraat of de Heidebergstraat. In het algemeen hebben de steenwegen slechte scores, maar ook woonstraten met veel gemotoriseerd verkeer zoals de Gemeentestraat en de Elfnovemberlaan hebben relatief hoge concentraties roet. Daarnaast zien we uit deze metingen dat hoe dichter we bij de Kop van Kessel-Lo gaan, hoe slechter de luchtkwaliteit is op de Diestsesteenweg. Het slechtste punt in de meting is de zone van de Brugberg - Diestsepoort, waar zowel ’s morgens als ’s avonds heel wat fietsers passeren.

Naar een klimaatneutraal Leuven

r

Hoe past dit binnen onze Roadmap 2025 · 2035 · 3050?

Deze resultaten benadrukken nog eens in welke mate gemotoriseerd verkeer invloed heeft op de luchtkwaliteit in onze woonstraten. Behalve voor een betere luchtkwaliteit zorgt autoluwheid ook voor meer verkeersveiligheid, een aangenamere fietservaring en een daling van de CO₂-uitstoot. Om de luchtkwaliteit in de drukkere straten omhoog te halen en de CO₂-uitstoot in Leuven naar beneden te halen, is er nood aan een modal shift. Modal shift is de term voor verandering van vervoerswijze, bijvoorbeeld van transport met de auto naar transport met de fiets. Programma 5 van onze Roadmap zet in op deze duurzame modal shift.