Op de daken van vzw Monte Rosa, een organisatie binnen de jeugdhulp voor kinderen en jongeren van 3 tot 25 jaar in Kessel-Lo, liggen sinds kort zonnepanelen. Dankzij een samenwerking met energiecoöperatie ECOOB zet de organisatie zo een concrete stap richting duurzaam energieverbruik en eigen laadpaalinfrastructuur, en dat zonder zelf kapitaal in te brengen. Leuven 2030 bracht beide partijen samen.

We spraken met algemeen directeur, Katrien Herbots van Monte Rosa over de aanleiding, de twijfels, het traject en de plannen voor de toekomst.

Foto vlnr.:  Katrien Herbots (Directeur Monte Rosa), Nick Meynen (Account manager Leuven 2030), Jan De Troyer (Adjunct zakelijk directeur Monte Rosa)

Drempels voor zonnepanelen

Monte Rosa ondersteunt kinderen, jongeren en hun gezinnen. Op hun site in Kessel-lo staan meerdere gebouwen. Tijdens een eerder verbouwtraject werden op één gebouw al zonnepanelen geplaatst, maar de daken van de andere gebouwen bleven onbenut.

"We wisten wel dat we die gebouwen op termijn ook moesten aanpakken", vertelt Katrien. "Maar als organisatie zitten we in een budgettaire krapte: onze werkingskosten zijn al vijftien jaar nauwelijks geïndexeerd."

Daar kwam nog een bijkomende uitdaging bij. Omdat de verbouwing met overheidsmiddelen zou gebeuren en de site meer dan tien parkeerplaatsen telt, was Monte Rosa wettelijk verplicht een elektrische laadpaal te plaatsen. De kostenraming daarvan bleek een stuk hoger uit te vallen dan verwacht, en de administratie kwam er bovenop.

"Wij zijn bezig met jeugdhulp,” vervolgt Katrien. “Elektrisch laden zien wij niet als een kernonderdeel van onze werking. We hebben ook geen parate expertise of personeel in huis om het verbruik te monitoren of te factureren aan de gebruikers."

De juiste match op het juiste moment

“Net op dat moment nam Nick Meynen van Leuven 2030 contact op, met de vraag: ‘We zien op jullie site nog onbenutte dakruimte voor zonnepanelen. Wat als een partner die investering op zich neemt, en jullie kunnen genieten van lokaal opgewekte energie?’ Of ze dat voorstel eens mochten toelichten. De timing kon moeilijk beter.” aldus Katrien.

Vanuit het doorbraakproject ‘Zonnepanelen op grote daken’ onderzoekt Leuven 2030 waarom grote Leuvense daken nog weinig of geen zonnepanelen hebben, en werken we aan een gemeenschappelijke aanpak om daar verandering in te brengen. Voor veel organisaties blijven de investeringskost en het onderhoud een struikelblok. Daarom ontwikkelden we samen met ECOOB een formule die deze drempels wegneemt. De energiecoöperatie financiert, plaatst en onderhoudt de installatie, terwijl de organisatie de lokaal opgewekte energie afneemt aan een stabiel en voorspelbaar tarief. Zo wordt de stap niet alleen haalbaar, maar ook aantrekkelijk op lange termijn.

Hoe gaat ons energielandschap evolueren in de komende tientallen jaren, en wat is dan de beste beslissing voor jouw organisatie? Dat soort advies gaat toch wat meer in de diepte. - Katrien Herbots

Katrien Herbots: "Ik had eigenlijk nog nooit van ECOOB gehoord. Maar Nick legde het concept laagdrempelig uit, zonder dat we ons verplicht voelden. Als Leuven 2030 ons niet had gecontacteerd, was ik waarschijnlijk niet vanzelf naar ECOOB gestapt."

ECOOB analyseerde drie gebouwen op het domein, waaronder het zusterhuis. Dat bleek minder geschikt: er is weinig zoninval en een deel van het dak is beschermd als erfgoed. Voor de twee andere gebouwen lagen de kaarten beter, en kon het traject vlot van start gaan.

Eigen beheer of uitbesteden?

Het bestuur van Monte Rosa ging bewust grondig te werk. Ze lieten een vergelijking maken tussen enerzijds zelf investeren in de installatie, en anderzijds de samenwerking aangaan met ECOOB via derdepartijfinanciering. Dat nam tijd in beslag: het traject duurde bijna een jaar. Niet door twijfel, maar omdat elke stap zorgvuldig werd afgewogen. Doorslaggevend bleek dat ECOOB niet alleen de installatie van de zonnepanelen op zich nam, maar ook de opvolging, de monitoring en de ontzorging rond de laadpaal.

Katrien Herbots: "De contracten zijn nagelezen door een jurist in ons bestuur en door onze verzekeraar. Maar eens de beslissing genomen was, ging de installatie heel vlot. Dankzij ECOOB is die laadpaalverplichting nu een positief verhaal geworden: de buurt kan er gebruik van maken, en wij hoeven deze niet te beheren."

Meer dan panelen: een visie op de toekomst

Daarnaast werd ook het onafhankelijk advies op prijs gesteld.

"Eigenlijk plaatst ECOOB de zonnepanelen dus niet zelf,” vertelt Katrien. “Daarvoor werken ze samen met onderaannemers. Het interessante is dat ze ook mee nadenken over de toekomst en die kennis delen. Hoe gaat ons energielandschap evolueren in de komende tientallen jaren, en wat is dan de beste beslissing voor jouw organisatie? Dat soort advies gaat toch wat meer in de diepte dan wat je van een commercieel zonnepaneelbedrijf doorgaans krijgt."

De site werd daarom niet alleen uitgerust met zonnepanelen, maar ook met een slimme batterij en een laadpaal. Die helpen energie op te slaan om later te gebruiken, wanneer er geen zon is. Die buffering balanceert mee het net, en wordt stilaan de standaard, zeker bij grotere installaties.

Voor ECOOB is het project Monte Rosa een mooi voorbeeld van wat coöperatief ondernemen in de praktijk kan betekenen. "Organisaties zoals Monte Rosa staan voor dezelfde uitdaging als veel andere non-profit organisaties” vertelt Steven Decat van ECOOB. “Ze willen verduurzamen, maar het ontbreekt hen aan de middelen en expertise om die stap zelf te zetten. Wij kunnen die brug zijn, niet als commerciële partij, maar als coöperatie die de opbrengsten opnieuw investeert in nieuwe projecten, ten voordele van de hele gemeenschap."

Verloop van de installatie

Katrien Herbots: “Eens de knoop was doorgehakt, verliep de installatie snel. De communicatie met de ECOOB-contactpersoon ging vlot. Toch vroeg de praktische implementatie de nodige aandacht, vooral rond de elektrische keuring. Waar plaats je de omvormer, en waar staat de gasboiler? In oudere gebouwen zoals het onze staan soms grotere boilers dan gebruikelijk, toestellen die nodig zijn voor de leefgroep. Dat betekent opnieuw een tussenstap: iemand die langskomt om dat te herbekijken en aan te passen. Maatwerk, dus.”

Op dit moment is één van de zonnepaneelinstallaties al een paar maanden in werking. De installatie op het tweede gebouw werd net opgestart. Een afspraak met ECOOB om het verbruik te beginnen monitoren, staat op de planning.

Tip voor andere organisaties: zet die stap

Monte Rosa raadt andere organisaties die twijfelen aan om zeker een gesprek aan te gaan.

"Verbouwen of zonnepanelen plaatsen kan aanvoelen als een grote berg waar je overheen moet. Maar door met ECOOB samen te werken, kunnen we in stapjes werken. De berg wordt haalbaarder. Zeker als je weet dat je de opvolging en de monitoring niet alleen hoeft te doen." – Katrien Herbots , directrice Monte Rosa

"Als je snel wil gaan, ga alleen. Als je ver wil komen, ga samen."

Monte Rosa wil ook elders verduurzamen. Voor de afdeling in Deurne staat een nieuwbouw met verwarming op geothermie (aardwarmte) op de planning. Voor de sites in Herent en Kessel-Lo wordt er gekeken naar de mogelijke overstap van gas naar warmtepompen, eventueel ook met ondersteuning van ECOOB. En in Kessel-Lo zouden ze graag de parkeerplaatsen aan de straatkant willen ontharden.

"We denken voortdurend na over waar en hoe we ons steentje kunnen bijdragen,” sluit Katrien af. “Onze werking in Kessel-Lo is bijvoorbeeld gelegen in een groot park dat we openstellen voor het publiek, uiteraard met vraag tot respect voor onze werking en de bewoners. Er zijn nog veel manieren om te verduurzamen. We doen het stap voor stap. En met hulp van partners zoals Leuven 2030 en ECOOB kunnen we verder springen."

De plaatsing van de zonnepanelen op Monte Rosa past binnen het doorbraakproject Zonnepanelen op grote daken binnen het Leuvens Klimaatcontract: het strategisch plan van Leuven 2030, stad Leuven en meer dan 30 partners om de stad versneld klimaatneutraal te maken.

Wil jij ook investeren 100% hernieuwbare, Leuvense energie?

ECOOB realiseert projecten zoals bij Monte Rosa dankzij de inbreng van coöperanten die geloven in een duurzame toekomst voor hun stad. ECOOB is een burgercoöperatie: dat betekent dat gewone burgers, verenigingen en bedrijven mee kunnen investeren in lokale hernieuwbare energie. Als coöperant geniet je van een maatschappelijk rendement, en van een financieel dividend. Dankzij de investeringen van hun aandeelhouders legt legt ECOOB zonnepanelen bij bijvoorbeeld scholen, zorgorganisaties of een buurtcentra. Meer info over aansluiten als coöperant bij ECOOB vind je via www.ecoob.be/participeren.