De zomer staat op het punt om door te breken, en de Leuvense binnenstad warmt op hete dagen een stuk sterker op dan de groenere omliggende gemeentes. Dat komt omdat pleinen en straten hitte vasthouden, en er minder bomen, groene plekken en open water zijn om de omgeving af te koelen. Bij hevige regenbuien, die door de klimaatopwarming vaker voorvallen, helpen groene zones het water in de grond te sijpelen, waardoor het risico op overstromingen afneemt. Groen en water in de stad bieden daarom meer dan een mooi uitzicht. Ze bepalen mee hoe aangenaam, gezond en leefbaar Leuven vandaag is.

Met het doorbraakproject 'Taskforce ontharding en vergroening’ binnen het Leuvens Klimaatcontract werkt Leuven 2030 samen met verschillende partners aan een stad met meer ruimte voor bomen, water en verkoeling. Daarbij ligt de focus bewust op plekken waar de impact het grootst kan zijn.

Wat ging vooraf?

In een eerste fase bracht Leuven 2030 samen met de dienst data en GIS van stad Leuven in kaart wie of welke organisaties in Leuven de meeste verharde oppervlaktes in eigendom hebben. Deze analyse bevestigde ons vermoeden dat vooral stad Leuven en KU Leuven eigenaar zijn van veel verharde oppervlaktes in de stad. Daarom spitsten we ons binnen de taskforce toe op samenwerking met deze twee partners. Want wie de meeste verharde oppervlaktes beheert, kan ook het snelst het verschil maken.

Hoe gaan we verder?

Vandaag zetten we de volgende stappen in dit doorbraakproject. Binnen het Leuvens Klimaatcontract werkt Leuven 2030 aan een herziening van de doorbraakprojecten rond klimaatadaptatie, met meer nadruk op concrete uitvoering en zichtbare impact op het terrein. Samen met vertegenwoordigers van stad Leuven en KU Leuven werken we een nieuwe set van projecten uit die vergroening en ontharding moeten versnellen, en die de bestaande projecten in het Klimaatcontract aanvullen.

Daarbij bouwen we verder op de vele inzichten en plannen die de voorbije jaren al ontwikkeld werden, zoals het Groenplan en de klimaatadaptatiestrategie voor het openbaar domein van stad Leuven. In mei brachten we vertegenwoordigers van stad en KU Leuven samen om deze nieuwe projecten concreet te maken. Tegelijk bereiden we een uitbreiding van de taskforce voor, waarbij we meer Leuvense spelers die mee kunnen werken aan klimaatadaptatie willen betrekken.

Wat houdt ons tegen?

Een van de grootste drempels om ontharding- en vergroeningsprojecten uit te voeren, is financiering vinden. Daarom werkt Leuven 2030 mee aan een nieuw financieringsmodel. Daarbij wordt gekeken naar een slimme combinatie van publieke en private financiering, waarbij publieke middelen worden ingezet om privéinvesteringen aan te trekken. Dat zou ontharding en vergroening in Leuven op grotere schaal makkelijker moeten maken.

In dit financieringsmodel worden niet alleen de kosten van ingrepen meegenomen, maar ook de bredere maatschappelijke voordelen van meer groen en minder wateroverlast, omgezet in euro’s. Leuven 2030 en stad Leuven werken hiervoor samen met BitaGreen, een spin-off van de Vrije Universiteit Brussel die gespecialiseerd is in het modelleren en becijferen van de impact van klimaatprojecten. Op basis van dit werk stelden we een eerste investeringscase samen, een pakket van maatregelen zoals ontharding, aanplant van bomen en aanleg van groendaken, ter waarde van €95 miljoen.  Die case wordt nu verder verfijnd samen met stad Leuven en externe investeerders.

Het doel is helder: van Leuven een stad maken die beter gewapend is tegen hitte, droogte en wateroverlast, en tegelijk meer ruimte biedt voor groen, verkoeling en ademruimte. Want elke verharde plek die plaats maakt voor groen, helpt om risico’s voor onze gezondheid en veiligheid te beperken. Zo maken we Leuven niet alleen aangenamer, maar ook sterker, weerbaarder en beter voorbereid op de toekomst.